Uzmanlar, Z kuşağında ‘körlük salgınının’ yaklaşmakta olduğu konusunda uyarıyor. Yapılan araştırmalar, son 20 yılda hem ülkemizde hem de dünya genelinde çocukluk çağı miyop görme bozukluğunun ciddi oranda arttığını gözler önüne seriyor. Bunun sebebinin ise ilk olarak günümüz çocuklarının önceki nesiller kadar dışarı çıkmaması olduğu düşünülüyor. Üstelik uzmanlar miyopluğun sadece gözlük sipariş etmek anlamına gelmediği, ciddi vakaların körlüğe yol açabileceği konusunda uyarıyor. İşte çok ilginç detaylar…

Ekran başında geçirilen aşırı zaman, Z kuşağının yetişme çağında hayati önem taşıyan doğal ışıktan mahrum kaldığı ve bunun da görme yetileri üzerinde uzun vadede yıkıcı bir etki yaratabileceği anlamına geliyor.

2000’li yılların başında yüzde 20 olarak bildirilen çocukluk çağı miyop görme bozukluğu dünya genelinde yer yer değişmekle beraber yüzde 40’lara 50’lere ulaştı. Uzmanlara göre bu rakamlar ‘salgın’ seviyesine ulaşmış durumda. Göz cerrahı Dr. Joern Jorgensen durumun daha da kötüye gideceği uyarısında bulundu.

Dr. Jorgensen, çocukların ergenlik çağında çok önemli bir dönemde kapalı alanda cihaz başında kalmalarının yeterli dopamin alamadıkları anlamına geldiğini ve bunun da gözlerine zarar verdiğini söyledi. İkinci faktör ise telefon ve tabletlere yüzünden birkaç santim uzakta bakarak geçirilen süredir ki bu da miyopluk ya da kısa görüşlülük gelişmesine neden oluyor.

Londra’daki muayenehanesinde çalışan ve dünya çapında 44 göz cerrahisi kliniğinin CEO’su olan Dr. Jorgensen, Çin’in bazı bölgelerinde miyopluk seviyelerinin yüzde 30’dan yüzde 95’e ve üzerine sıçradığı bilgisini veren Dr. Jorgensen, çocukların boş zamanlarını geçirme biçimlerinde büyük bir değişiklik yapılmazsa aynı durumun dünya genelinde yaşanacağı konusunun dikkatle altını çizdi.

Jorgensen, “Çocuklar önceki nesiller kadar dışarı çıkmıyor, ihtiyaç duydukları her şey cihazlarında önlerinde. Bu da hayatlarının kritik bir döneminde doğal güneş ışığı alamadıkları anlamına geliyor ve bu da miyopide çok belirgin bir artışa neden oluyor. Durum endişe verici ve gördüğümüz şey bir salgın” dedi.

Jorgensen, “Gün ışığında futbol oynamak, herhangi bir spor yapmak ya da sadece arkadaşlarla oynamak için dışarı çıkmak, dopamin salgılayan kimyasal bir sürece neden olur. Bunun, gözde miyopluğa neden olan büyüme türüne karşı bir engelleyici olduğunu biliyoruz. Gözün yatay kısmı uzar ve büyümeye devam ederek odaklanmayı zorlaştırır. Çocukları dışarı çıkmaya ve daha fazla spor yapmaya teşvik edebiliriz, ancak sosyal medyanın hayatlarında bu kadar önemli bir rol oynamasıyla zaten olanları tersine çeviremezsiniz” ifadelerini kullandı.

Dr. Jorgensen, ikinci zarar verici faktörün ise gençlerin yaptıkları yakın işlerin miktarı olduğunu söyledi, “Yüzden birkaç santim uzakta bir ekrana sahip olmak, gözlerin daha az kırpışması ve saatlerce yakın görevlere odaklanırken aşırı telafi anlamına gelir. Gözdeki kasların gerilmesi ve lensin kayması, göz küresinin kademeli olarak uzamasına ve uzaktaki nesnelere odaklanma şeklimizin zarar görmesine neden olur” ifadesine yer verdi.

Dr. Jorgensen, “Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD) tedavisi NHS’nin (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Sistemi) karşı karşıya olduğu en büyük maliyetlerden biri ve kaynaklar üzerinde büyük bir yük oluşturuyor. YBMD tedavisinde kullanılan ilacın tek bir enjeksiyonu 1.000 sterlin ve hastanın her ay bu enjeksiyonu yaptırması gerekiyor, aksi takdirde kör olma riski var” dedi ve şu bilgileri verdi: “Ciddi görme azlığı, glokom ve retina dekolmanı gibi diğer ciddi durumların gelişme olasılığını da önemli ölçüde artırmaktadır. Bu çok ciddi bir durum, yüksek miyopluk vakalarına 30 kat daha sık rastlıyoruz ve bu da göz hastalıklarının dört nedenini tetikliyor; katarakt, glokom, retina dekolmanı ve makula dejenerayonu.”

Batı Yorkshire, Wakefield’daki Pinderfields Hastanesi’nden Dr. İrfan Jeeva, dijital cihazlara maruz kalma nedeniyle daha fazla gencin gözlüğe ihtiyaç duyduğunu söyledi. Telefon, tablet ve televizyonların sıklıkla ‘bebek bakıcısı’ olarak kullanıldığını söyleyen Dr. Jeeva, ebeveynleri çocuklarının ekran başında geçirdikleri zamanı sınırlamaları konusunda uyardı, “Bu konuda hala bir şeyler öğreniyoruz, ancak ekrana daha fazla maruz kalmanın görsel sağlığınızı, zihinsel sağlığınızı, fiziksel sağlığınızı ve duygusal sağlığınızı etkileyebileceğine inanmam için yeterli veri var” dedi.

Global Myopia Awareness Coalition (Küresel Miyopluk Farkındalık Koalisyonu) tarafından yapılan araştırma, günümüzde çocukların yarısından fazlasının (yüzde 52) ebeveynlerinin küçükken oynadıklarından daha az dışarıda oynadığını ortaya koydu. Her üç ebeveynden biri (yüzde 31) çocuklarının ekran bağımlısı olduğuna inanırken, yüzde 54’ü çocuklarının televizyon izlemeye, video oyunları oynamaya veya tabletle etkileşime girmeye daha az zaman ayırmasını istediklerini söyledi. Ebeveynlerin 10’da dördünden fazlası (yüzde 45) yüksek ekran süresinin göz sağlığı üzerinde olumsuz bir etkisi olabileceğinin farkında değilken, yüzde 51’i açık havada vakit geçirmenin miyopluğu geciktirebileceğini bilmiyordu.

Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Abdullah Özkaya, hem ülkemizde hem de dünya genelinde Z kuşağı için göz bozukluklarında ciddi bir artış olduğunu doğruladı, “Özellikle uzak görme sorunu olarak tanımladığımız miyop sıklığı dünya genelinde çok ciddi bir artış gösterdi. Genelde 2000’li yılların başında yüzde 20 olarak bildirilen çocukluk çağı miyop görme bozukluğu dünya genelinde yer yer değişmekle beraber yüzde 40’lara 50’lere ulaştı” dedi.

Küçük yaşta meydana gelen göz bozukluklarını özellikle de miyopiyi anlamanın en önemli ipucunun çocuğun bizim belli mesafelerden çok rahat gördüğümüz şeyleri görememesi olduğundan bahseden Özkaya, “Bunun haricinde gözlerini kısarak bakmak da miyop görme bozukluğu olan çocuklarda önemli bir bulgu. Özellikle okulda öğrenme güçlüğü, tahtayı görmekte zorlanma gibi sorunlar da tanıda yol gösterici oluyor” dedi.